Chính quyền địa phương với người dân
Người đăng: nhsquangnam .Ngày đăng: 28/09/2012 .Lượt xem: 4788 lượt.
Không chỉ ở nước ta, nhiều nước trên thế giới cũng cho rằng chính quyền địa phương nên lập kế hoạch vì người dân, xây dựng vì người dân; cho rằng, chính quyền địa phương gần dân nhất, cho nên để xây dựng một thế giới công bằng, bình đẳng và phát triển bền vững, cần phải xuất phát từ cộng đồng... Nhưng, gần gũi với nhân dân không chỉ ở những lời tuyên bố mà cần phải trở thành một hiện thực.

Ở một số nước, thuật ngữ “quản trị nhà nước tốt” đã thâm nhập vào chính quyền địa phương. Các hội đồng thành phố, hội đồng hạt nhận thấy sự cần thiết phải xây dựng hệ thống nguyên tắc để định hình hệ thống chính quyền địa phương hiệu quả, mang tính đại diện và được sự ủng hộ của dân. Quản trị nhà nước tốt ở chính quyền địa phương, do đó được hiểu là sự tham gia, hướng tới sự đồng thuận, trách nhiệm giải trình, minh bạch, hiệu quả, công bằng, quan tâm đến tất cả các đối tượng… và tuân thủ pháp luật.

Các nhóm nhân dân đang ngày càng được các hội đồng thu hút như một kênh để tìm hiểu các vấn đề của địa phương và giúp cộng đồng đóng góp vào việc xây dựng các chính sách của hội đồng, và là một phần của quá trình ra quyết định. Chẳng hạn, công khai quy trình ngân sách, thu hút sự tham gia của cộng đồng vào việc xây dựng ngân sách địa phương. Quy trình này đã được sử dụng thành công trong việc gắn kết và tăng cường năng lực cho những người nghèo nhất ở cộng đồng, giúp xây dựng và duy trì nguồn vốn xã hội.  

Nếu đối chiếu với thực tiễn ở Việt Nam, theo các luật liên quan đến HĐND và UBND, Quy chế dân chủ ở cơ sở - người dân có quyền tham gia đóng góp ý kiến vào các vấn đề của địa phương. Trên thực tế, trong vài năm gần đây, HĐND nhiều tỉnh, thành cũng đã tham vấn ý kiến nhân dân trong quá trình ban hành, sửa đổi chính sách. Cách làm này đã mang lại những kết quả thiết thực cho cả chính quyền và đặc biệt là cho người dân, tăng lòng tin của dân vào HĐND. Tuy nhiên, ở nước ta quy trình ngân sách vẫn là quy trình khép kín. Chưa có địa phương nào (cả ở tầm quốc gia gồm Quốc hội và Chính phủ), người dân  được tham gia vào quy trình ngân sách như ví dụ trên. Chưa nói đến người dân bình thường, ngay cả những nhóm người như các chuyên gia, các nhà khoa học, các hội, tổ chức xã hội cũng hầu như chưa được hỏi, chưa được tham gia vào quy trình ngân sách. Thực tiễn ở một số nước nói trên có thể là bài học giúp cho quy trình ngân sách trở nên minh bạch, có sự dự phần của người dân.

Một cách làm khác cho thấy mối quan hệ giữa chính quyền địa phương và người dân là hỏi xem người dân đánh giá như thế nào về chất lượng phục vụ của chính quyền. Điều này xuất phát từ một lẽ đơn giản: người đã đóng thuế có quyền bày tỏ thái độ về việc những người dùng tiền đó làm việc ra sao. Chẳng hạn, năm 2006 Văn phòng Cộng đồng và Chính quyền địa phương thuộc Phó Thủ tướng Anh đã thuê một công ty đánh giá sự hài lòng của người dân đối với chính quyền địa phương nước này. Kết quả khảo sát cho thấy, cung cấp dịch vụ là yếu tố then chốt xác định mức độ hài lòng của dân. Đối với hầu hết những người được hỏi, dịch vụ của chính quyền địa phương bao gồm thu gom rác thải, các hoạt động vui chơi giải trí, thể thao, công viên và giữ vệ sinh đường phố. Bên cạnh đó, sự tiếp xúc trực tiếp, hàng ngày với các viên chức của chính quyền địa phương có ảnh hưởng đáng kể đến đánh giá của công dân về hội đồng. 

Chỉ một số ít trong số những người được hỏi nắm rõ hội đồng địa phương làm gì và đã trực tiếp tiếp xúc với hội đồng. Một số người, nhất là lớp trẻ hoàn toàn không có khái niệm gì và thường lẫn lộn giữa hội đồng địa phương và viên chức giúp việc hội đồng. Một số nơi, khi được cho xem danh sách các thành viên hội đồng, nhiều người đã ngạc nhiên về số lượng thành viên và thắc mắc về số tiền đóng thuế nuôi hội đồng. Nói chung, rất ít người quan tâm đến chính trị địa phương và thường tỏ ra nghi ngờ những người ứng cử vào hội đồng. Đối với họ, những thành viên này khó gần, kiêu sa, có động cơ cá nhân, muốn nổi tiếng hơn là thực sự muốn phục vụ nhân dân trong vùng. Thậm chí có người còn cho rằng, các thành viên hội đồng muốn hưởng lợi từ vị thế của mình. Nhiều người có ý nghĩ, thành viên hội đồng chỉ hỏi ý kiến họ khi bầu cử, sau đó mất hút luôn. 

Đối với những người được hỏi, thành viên hội đồng phải là những người gần gũi, sẵn sàng tiếp cận và biết lắng nghe, nắm rõ đường ngang ngõ tắt trong vùng, biết ra quyết định và trên hết là biết cách giải quyết chuyện của dân. Khi được hỏi về hoạt động truyền thông công chúng của hội đồng địa phương, những người được hỏi thường nghĩ đến báo cáo hàng năm với những con số thu chi. Còn những người đã từng đọc các bản tin của hội đồng thì cho rằng, chúng có giọng điệu tô hồng, tự tán thưởng và tuyên truyền là chính. Trên phương diện này, báo chí có ảnh hưởng lớn đến ý kiến của người dân về chính quyền địa phương. Ở những nơi chính quyền có mối quan hệ tốt với báo chí địa phương thì người dân có thái độ tích cực hơn về chính quyền.

Những thông tin trên đây khá thú vị, nhất là khi đối chiếu với thông tin ở Việt Nam. Trong những năm gần đây, HĐND và UBND một số địa phương như TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Đà Nẵng, Đồng Nai cũng đã tổ chức khảo sát ý kiến của người dân về chất lượng phục vụ của các sở, ban, ngành. Nói chung, khi được tiến hành một cách khách quan, những thông tin ở Việt Nam cũng cho thấy một vài điểm chung như ở các nước. Đó là, trong cuộc sống hàng ngày, không phải ai cũng biết, cũng quan tâm ông, bà đó là đại biểu. Nhưng khi đã biết, đã quan tâm, người dân đặt kỳ vọng nhiều vào đại biểu, đòi hỏi nhiều ở chính quyền. Dù nói gì thì chính quyền địa phương phải làm được những việc cụ thể cho người dân, có thái độ phục vụ tận tình, chu đáo… Như vậy thì hình ảnh của chính quyền trong mắt người dân mới trở nên tốt đẹp hơn.

Về phía mình, không chỉ muốn và biết làm cho dân, chính quyền địa phương cũng cần biết cách trao đổi thông tin với người dân để dân thấy, dân biết chính quyền đã làm được gì cho họ. Nhất là, người dân cần những thông tin đơn giản, dễ hiểu, giản dị, trúng những điều mà họ quan tâm. Các cuộc khảo sát ở các nước cũng như ở ta đều cho thấy, người dân muốn chính quyền địa phương nỗ lực hơn trong việc trao đổi thông tin một cách cởi mở và trung thực hơn. Người dân muốn nhận được thông tin về kế hoạch tham vấn công chúng; kế hoạch hoạt động và tiến độ công việc hàng năm; và những bản báo cáo tài chính đơn giản để người dân thấy được tiền đã được tiêu như thế nào.

Nguyễn Đức Lam
[Trở về]
Các tin mới hơn:
Hội nghị tổng kết Dự án 600 tri thức trẻ ưu tú, có trình độ Đại học tăng cường về làm Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã thuộc 64 huyện nghèo
Bố trí công việc với tân Phó Chủ tịch xã nghèo
Thời gian công tác của đội viên Dự án 600 Phó Chủ tịch xã
Sử dụng, đào tạo cán bộ ở cơ sở còn nhiều suy ngẫm.
Niềm tin và kỳ vọng vào lấy phiếu tín nhiệm
Gần dân, trọng dân, có trách nhiệm với dân
“Tín nhiệm thấp” sẽ tiến hành bỏ phiếu
Bảo đảm năng lực quyết định của HĐND cấp xã
Dân với Chính phủ, Chính phủ với dân
Dân chủ, công bằng, công khai, khách quan trong quy trình lấy phiếu, bỏ phiếu tín nhiệm
    
1   2  
    
Các tin cũ hơn:
Cần phân định rõ thẩm quyền của HĐND và UBND
Vai trò của giám sát và phản biện xã hội đối với việc xây dựng Nhà nước pháp quyền
Dựa vào dân tìm người tài đức
bất động sản thành phố tam kỳ mua bán nhà đất tam kỳ